|
|
| Karacaoğlan |
|
|
|
ONYEDİNCİ asırda yaşamış saz şairlerinden. Bu şairler, sazlarım boyunlarına asıp köy köy dolaşır. kahvelerde, meydanlarda, düğünlerde şiir söylerlerdi. Onun için bunlara fıalk şairi denirdi. Karacaoğlan da, güney illerinden çıkma bir halk şairidir. Adana'nın Fersak köyünde doğmuştur. Sâil-oğulları'ndandır. Bu aile o yörede hâlâ yaşar. Küçük yaşta saz çalıp şiir söylemeğe başladı. Yeniçeri ocağına girdi. Savaşlara katıldı. Divanı vardır. I ARACAOĞLAN derlerdi adına. Çünkü çok eslerdi. Adana'nın yanık yüzlü, bağrı yanık delikan-lılanndandı. Bir de sevgilisi vardı ki, gece gibi kömür gözlü, kara saçlı, kara tenliydi. Karacaoğlan ona: «Karakız» derdi, o da ona Karacaoğlan derdi. Köy kızları, Fersaklılar, Kozanlılar, Bahçe ilçeliler, çekemezlerdi Karacaoğlan'la Karakız'ın sevdasını. Sade onlar değil, Kozanoğulları da çekemezlerdi Karacaoğlan'ın bunca sevilmesini. Günün birinde, güçleri yettiği için onu öldürtmek istediler. Karacaoğlan baktı ki postu deldirecek, kalktı bir kış günü, sazını boynuna astı: bir kar yağar Elif diye, hayran olmuş İncecikten Tozar Elif Deli gönül Gezer Elif Elif diye... sözlerini diline dolayıp yollara düştü. Çıkış o çıkış... Bir daha ne Karakız'ın yüzünü görebildi, ne Fersak'a dönebildi. Ama Elifin aşkı yüreğini yakardı. Her gittiği yerde, her seviştiği kızda Elifi görürdü sanki. Bazıları, Karacaoğlan'a Elifte Allah'ın, Tanrı'nın mutlak güzelliğini buluyordu diye dervişlik yakıştırırlar. Oysa Karacaoğlan, böyle bir güzelliği tabiatta da görürdü, başka insanlarda da. O, tabiatı güzel olduğu için severdi, Tanrı yarattığı için değil. Çıktım, seyreyledim Niğde'yi, Bor'u diye anlattığı nice iller gördü, gezdi. Van'a kadar gitti. Oradan Irak'a geçti. Oradan Arabistan'ı dolaştı. Oradan İran'a girdi. Her gittiği yerde korundu, her gittiği yerde kadınların gözdesi oldu. Geceleri bu yüzden sabahlara kadar uyumaz, ertesi günü sanki hiç bir şey olmamış gibi dipdiri yollara düşerdi. Elâ gözlerini sevdiğim dilber, Seni görmeyeli göresim geldi Altın kemer sıkmış ince belini Usul boylarını sarasım geldi Küçüksün güzel, etme bu nâzı Ciğerime bastın ateşli közü Başına sokmuşsun gülü, nerkizi Yüzünü yüzüme süresım geldi Eladır gözlerin karadır kaşın Aradım cihanda bulunmaz eşin Yaylanın karından beyazdır dişin Uzanıp üstüne ölesim geldi Karac'oğlan der ki bilirim seni Adadım yoluna kurban bu canı Koynunda beslenen ayvayı narı Çözüp düğmelerin deresim geldi diye duygularını dile getiren, açık saçık, ama samimî, candan şiirler söyleyerek adları hiçbir zaman bilinmeyecek olan bu güzellere karşı çapkınca duygularını dile getirdi, koşma, türkü, mâni, varsağı, kayabaşı, üçleme, ağıt, güzelleme, koçaklama, destan gibi her türden şiir söylemişti. En çok on birli heceyle yazmıştı Bu, onun bağlamasına daha uygun geliyordu. Sazı üzerinde çırpmayı bir kere gezindirdi miydi, arkası sökün ediveriyordu. Kolay ve rahat söyleyişi yüzünden şiirleri hemen halkın hafızasına yerleşiyor, bir daha da silinmiyordu. Bu sebeple içtenlikle söylenmiş olan bu deyişler, yüzyıllar boyu halk arasında Yunus ilâhileri gibi söylenir oldu. Başka şairler ondan esinlendiler, hattâ onun diline yatkın şiirler söylemek için yanıp tutuştular. Çoğu zaman beceremeyince de onun adının yerine kendi adlarını koyuverdiler. Böylece, Karacaoğlan in olup da başkasının adına söylenen çok şiir vardır. Karacaoğlan asla «Divan» ve «Tekke» şiirinin etkisi altında kalmadı. «Aruz» veznine kulak asmadı. Deyişlerini daima sade, tertemiz bir Türkçe ile dile getirdi. Coştu, söyledi. Çaldı, dinletti. Gerek sazının çırpması, gerek sözünün inceliğiyle, adı Anadolu'nun dört bucağında efsaneleşti. Elif kaşlarını çatar Gamzesi sinemi yakar Ak elleri kalem tutar Yazar Elif Elif diye Asırlar sonra cönkleri ele geçen Karacaoğlan'ın asıl kişiliği üzerine, ciltler dolusu kitaplar yazıldı. Karacaoğlan bugün de bütün canlılığı ile dile getirilir ve halkın en sevdiği ozanlar arasında gönüllerde yaşar. Genç müzik topluluklarının, Karacaoğlan'-dan batı ritmine uyguladıkları koşmalar, sadece ülkemizde değil, Avrupa'da da ilgiyle benimsenmektedir |
| < Önceki | Sonraki > |
|---|