| Hezarfen Ahmet Celebi |
|
|
| l | |
|
ONYEDINCI ÛSIR TÜRK t»e dünya tarihinde «İlk uçan adam» sj/a-tını kazanan kişidir. Dördüncü Murat devrinde^ yaşadığı bilinir. Ne çâre ki onun hakkında günümüze yeterli bir bilgi ulaşamamıştır. Birçok buluş ve yenilikleri sebebiyle «Hezarfen» adiyle anıldı. Galata Kulesi'nden kanat takıp atlayarak Üsküdar'a kondu. Bu maharetinden ötürü IV. Murat'ın takdir ve ihsanını kasandı, ancak tehlikeli görüldüğü cihetle Cezayir'e sürüldü. Orada öldü. R ÜZGÂR kuzeyden hafif hafif esmekte idi, fakat hava yine de serin sayılmazdı. İstanbul'da her zamankinden farklı bir fevkalâdelik göze çarpmaktaydı o gün. Devrin Padişahı IV. Murat, Saraybur-nu'ndaki Sinan Paşa köşkünün penceresi önünde oturmuş, merak içinde karşı sahilde yükselen Galata Kulesi'ni seyrediyordu. Ne o bir şey konuşuyor, ne de arkasında sıralanmış duran vezirlerden bir ses çıkıyordu. Fakat Galata Kulesi'nin tepesine takılı kalan bütün bakışlarda bir merak ve heyecan okunmaktaydı. Türlü icat ve yeniliklerinden ötürü halk arasında «Hezarfen» adiyle anılmakta olan Ahmet Çelebi, o gün kanat takıp Galata Kulesi'nden atlayarak uçup Üsküdar'a konacağını padişaha arzetmişti. Bir insanın uçmasının özellikle o devirde ne kadar inanılmaz ve ilginç olacağı besbellidir. Bu yüzden yalnız padişah ile saray erkânı değil, bütün İstanbul halkı bu haberi Öğrenip deniz kenarlarına ve İstanbul'un yüksek tepelerine koşmuş ve koca şehrin kıyıları ve sırtları bir mahşer yerine dönmüştü. Hezarfen Ahmet Çelebi, sırtında boyundan büyük kanatlar olduğu halde Galata Kulesi'nin tepesinde görüldüğü zaman kıyı ve sırtlardaki kalabalık-a da, Sinanpaşa köşkündeki padişah ile vezirlerinde de heyecan son haddini bulmuştu. Kulenin tepesindeki cüretkâr adam, sırtına yapışık ve kollarına bağlı kanatları birkaç defa açıp kapadıktan sonra kendini boşluğa kapıp koyuvermişti. Şehrin her yanından heyecan dolu bir uğultu yükseldi o anda. Beşeriyet tarihinde ilk defa olarak bir insan kuş olup uçmaya başlamıştı gökyüzünde— Bir iki kanat çırpışından sonra karşıdaki sahile, Üsküdar'a doğru kanat açıp süzülmeye başlamıştı Hezarfen Ahmet Çelebi... Olayı gözleriyle görmüş bir şahit edâsıyle Evliya Çelebi şunları anlatır ünlü Seyahatname'sinde: «Hezarfen Ahmet Çelebi, iptida Okmeydanı'nın minberi üzere rüzgârın şiddetinden kartal kanatla-rıyle sekiz dokuz kerre havada pervâz ederek talim etmiştir. Badehu, Sultan Murat Han, Sarayburnu'nda Sinan Paşa köşkünden temaşa ederken Galata Kulesi'nin tâ zirve-i âlâsından lodos rüzgârı ile uçarak Üsküdar'da Doğancılar meydanına inmiştir...» USKl Batı kaynaklarından Cook'un «Havacılık», kins'in «Yeni bir dünya buluşu» adlı eserlerinde bu tarihî uçuşa dair kısa notlar vardır. Ama Heza fen Ahmet Çelebi diye anılan bu ilk uçan Türk, di ha doğrusu insan için fazla bir kayda rastlananı. maktadır. Evliya Çelebi, bu konudaki bölümüne şı satırlarla son vermektedir: «Sultan Murat Han, kendisine bir kese altın san ederek, bu pek hevl edilecek bir adamdır, ne murat edinse elinden gelmektedir. Böyle kim lerin bekası caiz değildir, diye Cezayir'e nefyetmiı tir, anda merhum oldu.» Hezarfen Ahmet Çelebi bu büyük teşebbüsü hazırlanırken, İsmail Cevherî'nin tecrübelerinden yararlanmıştı. İsmail Cevheri, bir insanın uçup uça' mıyacağını uzun etütlerden sonra bizzat denem' istemiş, ancak bu heves ve denemesi hayatına olmuştu. Cevheri, iki düz sathı iple vücuduna ki nat gibi bağladıktan sonra Nişâbur Camii'nin kuı besine çıkarak kendisini aşağıya bırakmış, ancak bH linmeyen bir sebeple, belki kanatlarının ağırlığındı belki de rüzgârsızlıktan havada hiç uçamamış, kur^ şun hızıyle yere düşmüştü. Böylelikle İsmail Cevhei adındaki genç bilgin paramparça olarak ölmüştü. nedenledir ki Hezarfen Ahmet Çelebi her şeyi kılı kırk yararcasına inceleyip hesaplamış ve Cevherî'ni düştüğü hatalara düşmemeye çalışmıştır. Bu nedeı ledir ki hesapları daha doğru çıkmış ve dünya ti hinde «Uçan ilk insan» adını da bu sayede almıştı Evet, Hezarfen Ahmet Çelebi, bu büyük işi sarmıştı. Galata Kulesi'nin tepesinden kanat takıp layarak Üsküdar'a, Doğancılar mevkiinde konmuşl Sultan IV. Murat, L > büyük icraatı ile büf İstanbul şehrinin takdir ve sevgisini kazanmış I zarfen Ahmet Çelebi'nin derhal huzuruna getiriln sini emretti. Doğancılar Parkı'nda, konduğu yi kartal tüyünden yapılmış kanatlarını çözüp Sinan şa köşküne geldi. Padişah kendisine ihsanlarda bulundu. F; Dördüncü Murat gibi vehimli bir insanın, kuşı meydan okurcasına havada uçan bir Türk delik sının tehlikeli bir insan olabileceği düşünce: «Hezarfen» i sürdürdü. Dünyanın uçan ilk insanı Türk delikanlısı, nefyed'ıldiği Cezayir'de öldü. |
| < Önceki | Sonraki > |
|---|