|
|
| Onuncu Gezegen |
|
|
 Astronomlar Güneş sisteminin dış sınırlarında Arz'dan çok daha büyük esrarengiz bir gezegeni bulmak için teleskoplarıyla gökyüzünü tarayacaklar. Onun bulunmasıyla 160 yıllık bir esrarın çözülmesi mümkün olacaktır.
Pluto gezegeninin de ötesinde, uzayın soğuk ve karanlık bölgelerinde Arz'dan iki ilâ beş defa daha büyük henüz keşfedileme-yen onuncu bir gezegen bulunabilir. Amerika Birleşik Devletlerinde "Naval" rasathanesindeki {kısaca USNO) astronomlar şimdi bu gezegenin bulunması muhtemel en uygun hedef bölgelerini tespit etmek için güçlü bir kompüter kullanıyorlar. Bunu kısa bir zaman sonra teleskopik bir araştırma takip edecektir. Gezegenlerle ilgili olarak daha evvelden yapılmış olan gözlemlerdeki durumlar astronomların neden onuncu bir gezegenin var olabileceğine inandıklarını göstermektedir. Üranüs gezegeninin keşfinden 40 sene sonra, 1821 yılında, Fransız astronom A. Bouvard bu gezegenin gözlenen yörüngesinin hesaplanan yörüngesine uymadığını farketti. Bu gezegenin yörüngesinde düzensizlik fpertürbation) (*) oluyordu veya daha dıştaki bir gezegenin çekim kuvvetiyle yörüngesinden az sapıyordu. Birbirlerinden müstakil olarak çalışan İngiliz J.G. Adams ve Fransız U.J.J. Leverrier 8. gezegenin teorik olarak yerini hesaplamak için bu zıt durumdan yararlandılar. Sonunda Berlin rasathanesi müdürü J. Gaile tarafından 1846 yılında bulunan bu gezegen Neptün 'dü. Fakat Neptün 'ün kütlesi Uranüs gezegeninin yörüngesindeki düzensizliği tam olarak açıklığa kavuşturamadı. Bunun üzerine 9. gezegenin araştırılmasına başlandı. Dokuzuncu gezegen Pluto 18 Şubat 1930 tarihinde C. Tombaugh tarafından fotoğrafik bir metodla keşfedildi. Acaba güneş sistemindeki gezegenlerin hepsi dokuz tane miydi? USNO'da çalışan T.V. Flandern'e göre gezegen sayısı on olabilir. Çünkü küçük bir gezegen olan Pluto Uranüs'ün yörüngesindeki düzensizliği tam manasıyla izah edebilecek bir büyüklükten 100 ila 1000 kere daha küçüktür. 1977 yılında C. Kovval'ın Satürn ve Uranüs arasında dönen astreoid "Chiron"u keşfiyle astronomi âleminde kısa bir heyecanlanma oldu. Tahminen 160 km çapında olan Chiron'un onuncu gezegen olamayacağı anlaşılınca astronomi âlimleri yine hayal kırıklığına uğradılar. V. Flandern bir defasında Merkür'ün yörüngesindeki acaipliği izah etmek için "Vulcan" isimli gezegenin araştırılması fikrinin ortaya atıldığına dikkati çekmektedir. Fakat bu mesele, Güneşin muazzam kütlesinin uzayın yapısını bozarak düzensizlik oluşturduğu hakkında Einstein Fiziğinin kabul edilmesiyle kapanmıştı. Bununla beraber V. Flandern "Fizik kanunlarında beklenilmeyen başka değişikliklerin olması mümkündür. En iyisi ötelerde bir yerde onuncu gezegenin bulunmasını kabul etmektir. " diye ilave ediyor. Onuncu gezegen nasıl bulunacak? Onun yeri ve kütlesi hakkında tahminler yapılabilir. V. Flandern onuncu gezegenin arz kütlesinin 2 ilâ 5 katı arasında bir kütleye sahip olabileceğini ve Güneş'ten 50–100 astronomik birim (**)uzaklıkta bulunabileceğini tahmin ediyor. V. Flandem' in çalışma ekibi aynı zamanda keşfedilemeyen gezegenin yörünge düzleminin resimde görüldüğü üzere Pluto gezegenininki gibi diğer gezegenlerin yörünge düzlemlerine göre eğik bulunduğu ve Güneş etrafındaki yörüngesinin çok fazla eliptik olduğunu farz ediyorlar. Muazzam hesaplamalar gerektiren bu tahminler bir IBM 4341 kompüterine verilerek astronomlar teleskopla gözetlenmesi gereken yerlerin listesini çıkardılar. Bu kompüter onların vazifesini biraz daha kolaylaştırmasına rağmen astronomlar hemen bir gezegenin bulunmasına pek yanaşmazlar. Yapılan bütün hesaplamalar astronomik gerçekleri yansıtsa dahi bir ihtimal payı bırakırlar. Acaba astronomlar onuncu gezegeni bulurlarsa ona ne ad takacaklar?. Şu anda esrarengiz gezegenin meçhul olan yeri bulununcaya kadar ismi de herhalde bize yabancı kalacaktır. Belki de onun bulunması onbirinci gezegenin araştırılmasına bir basamak olacaktır! Science Digest 1981 'den çeviren: A. Kemerli |
||
| < Önceki | Sonraki > |
|---|